Yazar: Merve Aydın
ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı ile Tarım Bakanlığı ortaklaşa olarak 7 Ocak 2026 tarihinde güncel Yeni Beslenme Rehberi’ni yayınladı. Peki neden böyle bir değişikliğe gidildi? Yazının devamında nedenini, bu rehberdeki önemli değişiklikleri ve önerileri okuyabilirsiniz. Dahası yeni besin piramidine de ulaşabilirsiniz! Mevcut Besin Piramidi Mevcut besin piramidinin (artık eski) zemininde ve en geniş alanda; ekmek, tahıl, pirinç ve makarna grubu yer alır. Bu gıda grubunun günlük tüketim önerisi 6-11 porsiyondur. Bu grubun bir üstünde günlük 2-3 porsiyon alımla sebze ve 2-4 posiyon alımla ise meyve grubu vardır. Ardından bir üst grup ise süt, yoğurt ve peynir gruplarıyla et, kümes…
Mikroplastikler hava, su ve toprak olarak artık her yerdeler. Doğrudan veya dolaylı olarak içtiğimiz sular ve yediğimiz yiyeceklerle bu mikroplastiklere maruz kalabiliyoruz. Peki sakızların mikroplastik içerebileceğini hiç düşündünüz mü? Doğal ve sentetik her çeşidinde var mıdır? Endişelenmeli miyiz? Tüm bu soruların yanıtına yazının içeriğinde cevap bulabilirsiniz. Mikroplastikleri Kısaca Tanıyalım! Mikroplastikler, plastiklerin bozunmasıyla veya üretim süreçlerinin yan ürünlerinden oluşan küçük parçacıklardır. Bu katı parçacıklar 1 mikrometre (μm) ila 5 milimetre (mm) arasında ve düzgün şekilli/şekilsizdir. Çoğunlukla kaynağı polimerik malzemelerdir: polietilen, polipropilen, naylon, polistiren, polyester, polivinil klorür, polioksimetilen, akrilik, polivinil alkol ve poliüretan gibi. Ayrıca suda çözünmezler ve bozunmazlar. Böylece çevreye kolayca…
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Dr. Samed Ağırbaş, Vakfın gıda atıkları üzerine çalışmalarına yönelik soruları cevapladı. 1. Öncelikle davetimizi kabul ettiğiniz için teşekkür ederiz. Sayın Dr. Samed AĞIRBAŞ, kendinizden bahseder misiniz? 1994 yılında İstanbul Fatih’te doğdum. Mimarlık ve şehir planlama alanında lisans eğitimimi aldım. Ardından Mississippi State Üniversitesi’nde işletme ve finans alanında yüksek lisans yaptım. Akademik çalışmalarıma Massachusetts Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olarak devam ediyorum. 15 yaşından itibaren ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarında aktif görev aldım. 2011’de “Liseli Girişimciler Kulübü” girişimine öncülük ettim. Böylelikle Türkiye genelinde 3.000’den fazla girişimcilik kulübünün kurulmasına katkı sağladım. 2014’te İstanbul Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi Başkanıydım. Bu…
Tüketicilerin sağlıklı yaşam üzerine artan farkındalıklarıyla omega-3 ve 6 yağ asitlerinin tüketimi yükselişe geçmiştir. Ancak vücutta üretilemeyen bu yağ asitlerinin diyetle (deniz ürünleri, bitkisel yağlar, yağlı tohumlar gibi) alımı genellikle yetersiz kalmaktadır. Böylece beslenme düzeninde önemli değişikliğe gitmeden bu yağ asitleriyle gıda ürünlerini zenginleştirme alternatif bir yoldur. Omega-3 ve Omega-6 Yağ Asitleri Omega-3 ve 6 yağ asitleri zincir yapısında olup birden fazla çift bağ içerir. Yağ asidi omega sayısını, metil karbonu yönünden ilk çift bağ yaptığı konumundaki karbon sayısına göre alır. Ayrıca “ω” veya “n” gösterimleri omegayı ifade eder. Örneğin omega-3 için ω-3 veya n-3 gibi. Tüm yağ asitlerindeki gibi…
Norveç’teki Svalbard Küresel Tohum Deposu, Kıyamet Ambarı ismiyle de bilinmektedir. Bu depo, küresel gıda güvenliğinin sigortası teminatındadır. Burada dünyanın her yerinden tohum saklanmaktadır. Yazının devamında bu tohum deposuna dair merak ettiklerinize yanıt bulacaksınız! Küresel Tohum Deposu’nun Ortaya Çıkış Süreci! Dünyadaki gen bankaları tarafından korunan tohum örneklerini Norveç’in Svalbard Takımadaları’nda bir arada toplama fikri 1980 yıllarında gündeme gelmiştir. İlerleyen yıllarda dünya genelinde yedek tohum deposu kurma fikri giderek yaygınlaşmıştır. Ardından Norveç Hükümeti’nin takımadalarda küresel depo kurulum önerisi FAO Gıda ve Tarım için Genetik Kaynaklar Komisyonu’nca onaylanmıştır. Böylelikle hükümet Ekim 2004 tarihinde, Svalbard Küresel Tohum Deposu’nu maddi olarak desteklemeyi ve kurmayı üstlenmiştir.…
İstanbul Ortaköy’de iki çocuk (3 ve 6 yaş) kumpir ve midye yemelerinin ardından hayatlarını kaybettiler. Gıda zehirlenmesi şüphesiyle hastaneye kaldırılması, yedikleri kumpir ve midyenin gıda güvenliğine yeniden dikkat çekti. Gıda Zehirlenmesi Nedir? Gıda kaynaklı hastalıklar/zehirlenmelere; gıda ürünlerindeki bakteriler, patojen (hastalık yapıcı) mikroorganizmalar veya mikrobiyal toksinler neden olmaktadır. Gıda zehirlenmesi yüzünden her yıl milyonlarca insan hastalığa maruz kalmaktadır. Bunlardan birçoğu ise maalesef hayatını kaybetmektedir. Gıda zehirlenmesinin yol açtığı hastalıklar ve/veya ölümlerin bazı nedenleri; Kirlilik, Yemek hazırlamadaki gıda güvenliği, Beslenme alışkanlıkları, Seyahat, Uluslararası gıda ticaretindeki artma, Yemek hazırlamaya kısa süre ayırma, Yoksulluk, Eğitim yetersizliği sayılabilir. Gıda zehirlenmesi, patojen mikroorganizmalar (Salmonella, Escherichia coli…
Gıda teknolojisi, gelişen dijitalleşme ve artan otomasyonla daha gelişmiş, verimli ve güvenli gıda üretimi sağlar. Ayrıca gıda teknolojisindeki bu gelişmeler, gıdanın sürdürülebilirliğinin ve dayanıklılığının daha da artmasına katkıda bulunur. Bu yazıda gıdanın geleceğini şekillendirecek güncel gıda teknoloji örnekleri sizlerle buluşmaya hazır. 4 Boyutlu (4B) Gıda Baskısı 3B gıdalar, yenilebilir malzemelerden üretilen ve gıdanın çekiciliğini ön planda tutan bir teknolojidir. Ancak gelişen gıda teknolojisi, basılı bu gıdaların tadının, dokusunun ve besin içeriğinin artmasına odaklanmıştır. Böylece duyusal özelliklerinin yanında dış faktörlerden etkilenme, kendi kendini oluşturma gibi özelliklerin olduğu 4B gıda baskı teknikleri gelişmiştir. 4B gıda baskı teknolojisinde, gıda ortamdaki nem, sıcaklık ve…
İstanbul’da iki kardeş, yedikleri akşam yemeği sonrasında hayatlarını kaybetti. Olayın incelenmesi sonucu şüpheler ev yapımı salça ve domates sosuna yöneldi. Adli tıp raporunun henüz yayınlanmamış olması nedeniyle doğrudan çıkarım yapılamasa da bu durum konserve kaynaklı “botulizm zehirlenmesi” ihtimalini akıllara getiriyor. Clostridium botulinum Bakterisi Tehlikeli Midir? Clostridium botulinum; oksijensiz ve düşük asitli (pH>4.6) ortamda gelişen, gram pozitif ve spor oluşturan bir bakteridir. C. botulinum, metabolik aktivitesi durduğunda ve/veya çevresel stres koşullarında hayatta kalmak için spor üretir. Çoğunlukla spor halinde dünya genelinde toprak ve deniz tortularında bulunur. C. botulinum sporları çevre koşullarına karşı çok dirençlidir ve patojenik organizmalar arasında ısıya en dayanıklılardan…
Yer bademi (Cyperus esculentus L.) yağı, tiger nut oil olarak da geçmekte, bitkinin yumrularından elde edilir ve başlıca bileşeni oleik asittir. Yeni gıda kategorisinde çeşitli kullanımı (bileşen, yemeklik yağ veya çeşni) Avrupa Birliği’nde kabul edilmiştir. Bu yağın içeriğini, kullanım alanlarını ve yeni gıda olarak kabul sürecini yazının devamında kapsamlı olarak okuyabilirsiniz. Yer Bademi (Cyperus esculentus L.) ve Bileşimi Yer bademi veya tiger nut, dünyanın nerdeyse tüm ılıman, tropikal ve subtropikal bölgelerinde (Akdeniz, Afrika, Hindistan, Kuzey Amerika, Meksika, Peru gibi) yetişir. Çoğu yetiştiricileri Nijerya, Senegal ve Gana gibi Batı Afrika ülkeleridir. Türkiye’nin Kuzeybatısı’nda ve Kuzeydoğu Anadolu’da yabani ot olarak yetişir. Yumruları,…
Endüstri dünyası gelişen teknolojiyle sürekli bir değişim içindedir. Son yıllarda Endüstri 4.0, Endüstri 5.0 ve doğması beklenen Endüstri 6.0 arka arkaya gelişerek hızlı bir kavramsal evrime yol açmıştır. Günümüz artık gürültülü dişlilerin olduğu ilk endüstri devriminden yerini yapay zeka, otonom ve kişisel uygulamalara bırakmıştır. Yazının içeriğinde, Endüstri 4.0’dan başlayarak Endüstri 6.0’a geçişe kadar olan süreçte gıda endüstrisindeki gelişmeleri bulabilirsiniz. Endüstri Devrimleri Üretim sektörü, 18. yüzyılda (1784–1800) başlayan makineleşmeden (buhar gücü ve fabrikalar) (Endüstri 1.0) son on yılın dijital devrim sürecine kadar genellikle “endüstriyel devrimler” olarak adlandırılmıştır. Endüstri 1.0’ın başlamasıyla ekonomi, tarımsal ekonomiden endüstriyel ekonomiye geçmiştir. Endüstri 2.0, 19. yüzyıl sonlarında…