Gıda savunması, kötü niyetli, suç veya terörist tehditler ve faaliyetlerle gıdaya yönelik kasıtlı saldırıları önlemeye yönelik bir alandır. Gıda sistemlerinin güvenlik açıklarını ele alır. Bu tür saldırıların etkilerini azaltmak amacıyla fiziksel, personel ve operasyonel güvenlik önlemleri almayı sağlar.
Neden Farklı?
Kasıtlı eylemler, genellikle GMP veya HACCP kapsamında değerlendirilmediği için, farklı bir yaklaşım gerektirir. Gıda savunmasının amacı, yalnızca doğal veya kazara gerçekleşen tehlikelerle değil, aynı zamanda kasıtlı saldırılarla da başa çıkmaktır. Bu süreçte ilk adım, işletmenin kapsamlı bir analizini yapmak ve ardından gerekli güvenlik önlemlerini belirlemektir. Tedarik zincirinin küresel doğası nedeniyle, bir ülkede üretilen bir ürünün, başka bir ülkede büyük etkilere yol açması mümkündür. Gıda savunmasında; biyolojik, kimyasal, fiziksel ve radyo-nükleer tehlikeler gibi çok çeşitli tehditler dikkate alınmalıdır.
Gıda savunması, doğrudan bir emsalden öğrenilecek veriler olmayabilir ve istatistiklerin işe yaramama ihtimali vardır. Bunun yerine, tehditlerin boyutu, saldırganın motivasyonu, yenilik ve yeteneği, hedeflenen işlemin güvenlik açığı ve başarılı bir saldırının olası etkileri değerlendirilir. Saldırılar, hoşnutsuz çalışanlar, teröristler, protestocular veya profesyonel suçlular tarafından yapılabilir. Bu sebeple, her seviyedeki çalışan ve dışarıdan gelen ziyaretçiler için sıkı güvenlik önlemleri gereklidir.
Bir gıda savunma planı, HACCP planı ile benzerlikler taşır. Bu plan, güvenlik koşullarını değerlendirir. Risk azaltma önlemlerini gözden geçirir. Olası kasıtlı gıda kontaminasyonlarını engellemek için geliştirilmiş kontrol önlemlerini içerir. Ayrıca, bu planın gizli tutulması önemlidir. Çünkü zayıf yönler ve müdahale planlarının açığa çıkması istenmeyen sonuçlar doğurur.
Gıda savunma planı, belirli aralıklarla, özellikle yeni bir risk oluştuğunda gözden geçirilmelidir. Risk değerlendirmesi sonucu yüksek riskli durumlar belirlenirse, mevcut güvenlik önlemlerine ek olarak yeni kontrol ve önlemler alınmalıdır. Ayrıca, etkinliğini göstermek için saha denetimleri ve tatbikatlar düzenlemeli yapılan gözden geçirmeler kayıt altına alınmalıdır.. Gıda güvenliği ve savunma, sadece tehditlerin önlenmesi için değildir. Aynı zamanda her durumda etkin müdahalelerle gıda güvenliğini sağlamada önemli bir adımdır.
Meraklısına: Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi’ne(GGYS) Giriş
