Dr. Hadar Ahituv’un Bar-Ilan Üniversitesi’nde yaptığı doktora çalışmasına göre atalarımız sanıldığının aksine et, protein bazlı değil bitki bazlı beslenmeye sahipmiş. Bu çalışma Dr.Ahituv önderliğinde birkaç kurum ve çalışma arkadaşlığının ortaklığı ile gerçekleştirilmiştir.
Bar-Ilan Üniversitesi öncülüğünde Kuzey İsrail’in Hula Vadisi’ndeki bir arkeolojik araştırma 780 bin yıl öncesindeki antik avcı taşıyıcı insanların beslenmesini araştırdı. Sonuçlar o dönemdeki beslenmenin nişastaca zengin bitkilerin merkezi bir rol oynadığını ortaya koydu. Araştırma eski avcı toplayıcıların temel enerji kaynağının özellikle nişasta olmak üzere beslenmelerinde bitkilerin olduğunu gösteriyor.
Ulusal Araştırma Akademisi Bildirileri’ndeki araştırma, Ürdün Nehri kıyısındaki Gesher Benot Ya’akov bölgesinde tarih öncesinden kalma bazalt aletlerde nişasta tanelerini inceledi. Bu bölge 20’den fazla insan yerleşim katmanı ve fosilleşmiş hayvan kemikleri keşfetti. Dahası tohumlar ve meyveler gibi korunan bitki kalıntıları da dahil birçok arkeolojik kanıt ortaya çıkardı.
Bu araştırma popüler Paleo diyetinin savunduğu antik insanların beslenmesinin öncelikle hayvansal proteine dayandığına ters düşüyor. Bu diyetlerin çoğu arkeolojik kazılarda hayvan kemiklerini yorumlamaya dayanıyordu. Ayrıca bitkisel yiyecekler nadir korunuyordu. Ancak çalışma bitkisel gıdaları kırmada/ezmede kullanılan aletlerde (bazalt, topuz, örs) nişasta tanelerine rastladı. Bu durum insan beyninin enerji gereksiniminde hayati öneme sahip karbonhidrat, yemiş ve köklerin beslenmede bulunduğunu gösteriyor.
Bitkisel gıdaları işlemedeki bu araçlar; meşe palamudu, tahıllar, baklagiller, sarı nilüfer ve artık soyu tükenmiş su kestanesi gibi su bitkileri de dahil bu bitkileri hazırlayıp tüketmede de kullanıldı. Ayrıca araştırmacılar kemirgen kılı, polen taneleri ve tüy gibi mikroskobik kanıtlarla bu nişasta bulgularını desteklediler.
Dr. Ahituv ” Bu keşif atalarımızın evriminde bitkisel gıdaların önemini vurguluyor. Artık erken insanların yıl boyunca çeşitli bitkileri toplayıp bunları bazalttan yaptıkları aletlerle işlediğini anladık. Bu keşif erken insan diyetlerinde bitki bazlı gıdalarla olan bağlarının incelenmesinde yeni sayfa açıyor.” dedi.
Keşfedilen bulgular erken insanların sosyal ve bilişsel davranışlarına dair ipuçları da sundu. Bitkileri işlemede alet kullanımı bu insanların daha büyük sosyal gruplarla işbirliğinde olduklarına işaret ediyor. Ayrıca sosyal yapılarının da bulunduğunu gösteriyor.
Sonuç olarak bu çığır açan araştırma, insan evrimine ve karmaşık toplumların gelişimine yeni bakış açısı sunmaktadır. Böylece tarih öncesi beslenme alışkanlıkları alanında önemli bir dönüm noktasını teşkil etmektedir.
Sayfamızda yer alan diğer yazılara da göz atabilirsiniz:
KAYNAKÇA
- Ahituv, H. (2025, January 9). 780,000-year-old discovery reveals that early humans thrived on a plant-based diet. SciTechDaily. https://scitechdaily.com/780000-year-old-discovery-reveals-that-early-humans-thrived-on-a-plant-based-diet/
