Geleneksel gıda terimini duyduğumuzda hepimizin aklında farklı algılar olsa da bir gıdaya geleneksel demek için bazı şartlar vardır.
Atalarımızdan Kalan Miras: Geleneksel Gıdalar
Son yıllarda tüketilen gıdalara yönelik bilinç artmıştır. Artan bilinçlenmenin sonucunda insanlar sağlıklı, güvenli ve lezzetli olduklarını düşündükleri gıdalara yönelmeye başlamışlardır. Bunun sonucunda geleneksel adı verdiğimiz gıdalara verilen önem ve talep artmıştır.
Tüketicilerin Geleneksel Gıda Algısı
Tüketicilerin geleneksel gıdalara yönelik algı ve tutumları ile ilgili yapılan araştırma sonucunda katılımcıların konuya yönelik farklı algıları incelenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda:
- Tüketiciler geleneksel olarak adlandırdığımız gıdaları tarihin ve kültürün parçası olarak görmektedirler.
Buna ek olarak tüketiciler geleneksel gıdaların korunarak yeni nesillere aktarılması gerektiğini düşünmektedir.
Adlandırma Şartları
Geleneksel gıda terimini duyduğumuzda hepimizin aklında farklı algılar olsa da bir gıdaya geleneksel dememiz için bazı şartlar bulunmaktadır. Gıdalar, tüketiciyi yanıltmayacak şekilde etiketlenmelidir. Bu nedenle gıdanın etiketlendirilmesi açık, yanıltmacadan uzak ve bilgilendirici olmalıdır. Gıdanın etiketi, tanıtım şekli göz önünde bulundurularak yanıltıcı olup olmadığı belirlenmektedir..
Geleneksel teriminin kullanılabilmesi için dikey gıda kodeksinde (geleneksel marmelat vb.) tanımlanmış olması gerekmektedir. Dikey gıda kodeksi, yatay gıda kodeksinde belirlenen koşullara ek olarak belirlenen özel kriterleri içerir. Belirli bir gıda, grubu veya gıda ile temas eden malzemeler ile ilgili analiz yöntemi ve numune alınması da dikey kodeksin kapsamı içerisinde bulunmaktadır.
Gıda maddesine geleneksel denmesi için Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş olması gerekmektedir.
Coğrafi işaret kapsamına girmeyen ürünü tarif etmek için geleneksel olarak en az otuz yıl süreyle kullanıldığı kanıtlanan adlar belirli şartları karşılamak koşulu ile “geleneksel” olarak adlandırılabilir. Bu şartlar:
- Geleneksel üretim veya geleneksel bileşimden kaynaklanması.
- Geleneksel hammadde veya malzemeden üretilmiş olması.
Coğrafi işaret, ürünün kaynağını, karakteristik özellikleriyle, bulunduğu coğrafi alan arasındaki ilişkiyi gösteren bir kalite işaretidir. Diğer bir deyişle belirli özellikleri ile birlikte bulunduğu bölgeye ait olan ve bulunduğu coğrafi alan içerisinde üretilen gıdalardır. İthal geleneksel gıdalar için ise gıdanın ithal edildiği ülkede geleneksel ürün adı olduğunu kanıtlayan resmi belgeler geçerlidir.
% 100 Geleneksel Gıda Var Mıdır?
Alternatif maddeler ile üretimin gerçekleştiği gıdalarda ilgili bileşeni vurgulamak için %100 ifadesi kullanılır. Geleneksel gıdaların üretimi belirli bileşenlerin üretiminden elde edilmektedir. Dolayısıyla içerik bakımından tüketiciyi yanıltan alternatif bileşeni, üretimi, işlenmesi bulunmamaktadır. Bu nedenle ‘% 100 geleneksel’ şeklinde kullanılamaz.
Meraklısına:
