Süt, günlük beslenmede önemli bir yere sahip temel gıdalardan biridir. Bu nedenle üretimden tüketime kadar geçen süreçte süt ürünlerinin güvenilirliği büyük önem taşır. Türk Gıda Kodeksi kapsamında içme sütlerine yönelik düzenlemeler de bu doğrultuda güncellenmektedir. Son yayımlanan değişiklik, içme sütlerinin bileşimi, aroma kullanımı, şeker miktarı ve etiketleme kurallarını yeniden düzenledi.
16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/19) ile içme sütleri için önemli yeni kurallar getirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı da değişiklikleri aynı gün duyurdu.
Yağ Sınıflandırmalarında Değişiklik
İçme sütlerinde yağ oranlarına ilişkin sınıflandırma sadeleştirildi. Yeni tebliğ, sütleri tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olmak üzere dört ana gruba ayırdı. Yeni tebliğ, bu sınıfların dışındaki ara yağ oranlarının etikette belirtilerek satışa sunulmasına son verdi. Böylece içme sütlerinde yağ oranlarının sınıflandırılması daha standart bir duruma ulaştı.
Doğal İfadesinde Düzenlemeler
Yeni tebliğe göre “Doğal” ifadesi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabilecek. Bu ürünlerde katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya benzeri ilave bileşen bulunamayacak. Yeni düzenleme; üreticilerin, laktozunu ayıkladıkları veya azalttıkları sütlerde “doğal” ifadesini kullanmasını yasaklıyor.
Bileşimine İlişkin Yeni Düzenlemeler
Yeni düzenleme, içme sütlerinin bileşimi ve üretim koşullarıyla ilgili bazı kuralları da netleştiriyor. Yeni tebliğ ile üreticiler; sütün yağ standardizasyonunu sağlamak amacıyla krema ilave etme, krema ayırma veya süt ekleme hakkına sahip olacak. Ayrıca içme sütlerine çeşni ve aroma vericiler de ekleyebilecekler.
Düzenlemede hayvansal ve bitkisel yağ kullanımına da açıklık getirildi. Piyasaya sunulan içme sütlerinde, süt yağı dışında başka hayvansal veya bitkisel yağ bulunamayacak. Ancak yeni tebliğ, çeşnili sütlerde üreticilerin eklediği çeşni maddesinin miktarıyla orantılı şekilde bitkisel yağ bulunmasına izin veriyor.
Yeni tebliğ, farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasına da izin vermiyor. Buna göre piyasaya arz edilen sütlerin üretiminde farklı hayvan türlerine ait sütler birbirine karıştırılamayacak.
Çeşni Tebliği
Yeni tebliğ; üreticilerin çeşnili içme sütlerinde kullanacağı toplam çeşni miktarını kütlece en az %1 olarak belirliyor. Böylece ürünün çeşnili olarak piyasaya sunulabilmesi için belirli bir çeşni miktarının bulunması gerekecek.
Şeker Kullanımı Tebliği
Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de şeker miktarına getirilen sınırlama oldu. Buna göre içme sütlerine eklenebilecek şeker miktarı kütlece en fazla %5 olacak. Bunun yanında ürünün toplam şeker miktarı kütlece %9,5’i geçemeyecek.
Tebliğ, içme sütlerine eklenebilecek şeker türlerini de sınırlandırıyor. Üreticiler, yalnızca yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker kullanabiliyor. Bu düzenlemeyle birlikte içme sütlerinde kullanılan şekerin türü ve miktarı daha net kurallara bağlandı.
Yeni düzenlemeyle içme sütlerine sakkaroz dışında glukoz veya fruktoz şurubu gibi şeker türevlerinin ilave edilmesine izin verilmiyor. Ayrıca içme sütlerinde kullanılabilecek aroma vericiler sınırlandırılarak yalnızca doğal aroma vericilerin kullanımına izin veriliyor.
Ve ek olarak yeni tebliğe göre “Süt bazlı içecek” tanımı kaldırıldı.
Yayınlanan yeni tebliğe göre sektöre uyum süresi de verildi. Tebliğin yayımlandığı tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmeleri, yeni düzenlemelere 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlayacak.
Yapılan düzenlemelerle birlikte içme sütlerinin bileşimi, şeker kullanımı, aroma vericiler ve etiketleme koşulları daha net kurallara bağlandı. Özellikle yeni düzenleme, ilave şeker miktarına sınır getirerek kullanılabilecek şeker türlerini belirliyor. Aroma vericiler ve çeşni kullanımıyla ilgili yeni kurallar da ürünlerin bileşimine yönelik önemli değişiklikler getiriyor. Yeni tebliğ, üreticileri mevzuata uyum süreçlerini yeniden değerlendirmeye yönlendirirken tüketicilerin ürün içeriklerini daha kolay değerlendirmesine yardımcı oluyor. Süt sektöründeki işletmelerin belirlenen geçiş süresi içerisinde yeni kurallara uyum sağlaması gerekiyor. Böylece üreticiler, içme sütlerinin üretim ve etiketleme süreçlerini güncellenen mevzuata uygun şekilde yürütecek.
Kaynakça
Mevzuat Bilgi Sistemi. (2019). Türk Gıda Kodeksi içme sütleri tebliği (Tebliğ No: 2019/12).
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2026, 16 Eylül). Sütte yeni dönem.
İlgilisine;
Krema ve Kaymak Tebliğinde Yapılan Değişiklikler
Tereyağı ve Sadeyağ Tebliğinde 2005’ten 2025’e: Neler Değişti?
